تاريخ، مرهون شخصيت های بزرگی است كه در هنگامه ی نياز، توانسته اند نظام تغيير را به دست گرفته و حيات اجتماعی را به پويايی و حركت واداشته و در واقع، آن را بازسازی نمايند. يكی از مهم ترين اين برهه ها؛ سال 61 هجری قمری است كه تاريخ، بانويی را در می يابد و يك سال، صفحات خود را به سر انگشتان ماهر او می سپارد تا به هر صورت كه می خواهد، سطورش را پر كند و آنچه او نگاشت، همانا بهترين و بی نظير بود.
هيچ مورخ انديشه ورز و اسلام شناس خردمندی پای بر صفحه ی هستی نگذارد، كه به گمانه زنی او بهتر از انديشه، گفتار و رفتار آن بانو خطور كرده باشد.
او كيست؟!
او زينب کبری سلام الله علیها همان خاتون دو سراست.
همان كه زنان كوفه صف اندر صف، منتظر لقايش می نشستند تا در درس تفسيرش شركت نمايند.او شيرازه ی قرآن ورق ورق شده در كربلاست كه تاريخ در مقابلش زانو زد و خود را به دست آن بانو سپرد تا آن را، شريعت محمّدی را، همه و همه را از نو بسازد.
بزرگی هر كس را می توان از بزرگی مسئوليت هايش بازشناخت و آن مسئوليتی كه به عهده عقيله هاشمين بود؛ نسخه ی بدل رسالت و پيام آوری بود. تمام شامات، دين ورزی خود را مديون زينب کبری سلام الله علیها هستند. همچنان كه روح مودّت آل رسول اکرم صل الله علیه و آله و سلم و رواج مكتب تشيع در آن بلاد بر اساس روشنگری های اوست.
اين مسؤوليت سنگين ويژگی های فوق العاده ای می طلبد كه همه آن ها به تمام معنا در اقاليم وجود زينب كبری سلام الله علیها حضور دارند. بدون اين خصايص، به دوش گرفتن رسالت و پيام آوری كه فقراتی به صلابت كوه می طلبد، امكان پذير نيست.
ادامه دارد ..
شيخ مفيد رحمت الله علیه فرموده كه آن حضرت را شش فرزند بود.
پسران:
1. حضرت علي بن الحسين الاكبر معروف به امام سجاد علیه السلام و كنيت او ابو محمّد است و نام مادرش شهربانو یا شاه زنان، دختر كسري يزجرد (دختر یزدگرد پادشاه ساسانی) است.
منابع:
بحارالانوار جلد 45 صفحه 329 ؛ الارشاد صفحه253 ؛ نفس المهموم صفحه 524 ؛ کشف الغمة فی معرفة الائمه صفحه 214
2. حضرت علي بن الحسين الاصغر معروف به علي اكبر كه در كربلا با پدرش شهيد شد و مادرش ليلي دختر ابومره بن عروه بن مسعود ثقفيه است. او براساس گفته ی شیخ مفید در ارشاد، دو سال پس از وفات جدّش حضرت علی علیه السلام در روز عاشورای سال 42 هجری قمری متولد شد و اولین فرد از بنی هاشم بود که به میدان رفت. وقتی اذن میدان خواست، امام حسین علیه السلام به او اذن میدان داد و نگاه نومیدانه ای به او کرد و اشکش سرازیر شد و گریست و فرمود:
اللهم اشهد أنه قد برز الیهم غلام اشبه الناس خلقاً و خلقاً و منطقاً برسولک، و کنّا اذا اشتقنا الی نبیّک نظرنا الیه
خدایا گواه باش جوانی را به میدان می فرستم که شبیه ترین مردم به پیغمبر تو در خلقت و اخلاق و گفتار است و ما هر وقت مشتاق دیدار پیغمبرت می شدیم، به روی او نگاه می کردیم
منبع:
نفس المهموم صفحه 308
3. حضرت جعفر بن الحسين است و مادر او زني از قبيله قضاعیه. او در حيات پدر وفات يافت و اولادي نداشت.
4. حضرت عبدالله معروف به حضرت علي اصغر و او نيز در كربلا در كنار پدر، به زخم تيري شهيد گشت. مادرش رباب، دختر امرء القیس میباشد. امرء القیس در مدینه سه دخترش را به ازدواج امیرالمؤمنین علیه السلام و امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام درآورد که داستانش مشهور است. رباب به همسری امام حسین علیه السلام درآمد و سکینه و عبدالله، فرزندان امام حسین علیه السلام از رباب میباشند.
دختران:
1. يكي سكينه است كه مادر او رباب دختر امرء القيس است. سکینه روز پنجم ماه ربیع الاول سال 117هجری قمری وفات کرد؛ وفات خواهرش فاطمه نیز همان سال است.
منبع:
نفس المهموم صفحه 530
2. و دختر ديگر فاطمه نام داشت و مادر او ام اسحاق دختر طلحه بن عبيد الله تيميه است.
پاورقی:
البته تعداد فرزندان حضرت امام حسين علیه السلام تا 9 تن نيز روايت شده است.
علی بن عیسی الاربلی در کشف الغمة گفته: اولاد حسین علیه السلام ده تن بودند؛ شش پسر و چهار دختر. سه تن از پسران وی علی نام داشتهاند و محمّد و عبدالله و جعفر. علی اکبر در کربلا در برابر پدر جنگید و شهید شد و علی اصغر صغیر را تیر زدند؛ همچنین گفتهاند که عبدالله نیز با پدر کشته شد. دختران او زینب و سکینه و فاطمه بودند. نسل امام حسین علیه السلام از علی اوسط، یعنی حضرت زین العابدین علیه السلام است.
کشف الغمة صفحه 214 ؛ بحارالانوار جلد 45 صفحه 331
البته قول قوی و قریب به صحت، نظر شیخ مفید است.
پس در خاتمه میتوان گفت غیر از امام سجّاد علیه السلام و جعفر بن الحسین علیه السلام تمام فرزندان ذکور امام حسین علیه السلام در کربلا به شهادت رسیدند.
حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها فرمودند:
قاریءُ الحدید و اذا وقعت و الرحمن
یدعی فی السموات و الارض ساکن الفردوس
تلاوت کننده سوره حدید و واقعه و الرحمن در آسمانها و زمین اهل بهشت خوانده می شوند
با وجود آن كه وهابيان، آثار اسلامي را در عربستان تخريب كردهاند، عكسهايي از مقبره حضرت حوا علیها السلام، مادر همه انسانها، در برخي موزهها نگهداري مي شود.
از جمله عکسهايي در وزارت فرهنگ فرانسه نگهداری می شود که مربوط به سال 1918 میلادی می باشد و یکی از مستشاران نظامی غربی به نام وینچلسن (winchelsen) در مناطق عربی گرفته است.در حال حاضر هیج اثری از مقبره وجود ندارد و محل را با بتون آرمه مسطح کرده اند. در توضیح تاریخ تخریب این مقبره، گفته مي شود سعودی ها بعد از گرفتن قدرت در سرزمین حجاز، به بهانه مبارزه با شرک، به تخريب آنها پرداخته اند.
در طریقه وهابیت، احترام به قبور، شرک محسوب می شود.
مجله لوپوئن فرانسوی هم در مورد وجود چنین مقبره ای در ایام حج نوشت:
"قبرستانی در نزدیکی جده وجود دارد که حاجیان ایرانی برای زیارت به آن مراجعه می کنند، ولی از مقبره حضرت حوا اثری به جز یک دیوار باقی نمانده است و ایرانیان، با خواندن دعاهايی در آن جمع می شوند.
تاريخ طبري به نقل از"عبدالله بن عباس" آورده که:
حضرت آدم علیه السلام در هند فرود کرده است و حضرت حوا علیها السلام در جده؛ ولي بسياري از مورخان درخصوص محل دقيق قبر حوا ترديد دارند.
ظاهراً نخستین مقبره حضرت حوا علیها السلام را ایرانیان ساخته اند.
امام صادق علیه السلام فرمودند:
صِلَةُ الاَْرحامِ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُسْمِحُ الكَفَّ وَتُطيبُ النَّفْسَ
وَتَزيدُ فِى الرِّزْقِ وَتُنْسِئُ فِى الاَْجَل
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاكيزه جان مى نمايد
و روزى را زياد مى كند و مرگ را به تأخير مى اندازد
كافى، جلد 2، صفحه 151، حدیث ۶
شهيد زاهر كندي
"زاهر كندي" غلام "عمرو بن حمق خزاعي" از پيروان اهل بيت علیهم السلام راوي حديث و از پهلوانان شجاع بوده است.
وي جد "محمّد بن شأن" يكي از صحابي امام كاظم علیه السلام و امام رضا علیه السلام است. زاهر فضائل درخشاني داشت، به طوري كه از اصحاب رسول اكرم صل الله علیه و آله و سلم، امام علي علیه السلام و اصحاب الشجره بوده و در صلح حديبيه و جنگ خيبر نيز حضور داشته است.
زاهر، سالها قبل از واقعه عاشورا، در عصر معاويه، به همراه مولايش از دست مأموران ابن زياد به غاري پناه برد، اما ماري "عمرو" را گزيد. در همين لحظه او به زاهر گفت: "تو خود را پنهان كن و بعد از شهادت من، مرا كفن و دفن نما".
ولي زاهر اظهار داشت: "تا من تير در تركش دارم، با آنان مي جنگم تا اينكه به همراه تو كشته شوم". عمرو پيشنهاد غلامش را نپذيرفت و زاهر بنا به دستور مولايش از دست مأموران زياد فرار كرد تا اينكه در سال 60 هجري قمري عازم حج شد و در آنجا به خدمت امام حسين علیه السلام رسيد.
سرانجام سال 61 هجري قمري شاهد شهادت حامي اباعبدالله علیه السلام در حمله اول روز عاشورا بود.
نام او زاهر در زيارت ناحيه مقدسه به بزرگي ياد شده است.
شهيد "سعيد بن عبداله حنفي"
"سعيد" فرزند "عبداله حنفي" از اهالي كوفه، عابد، شجاع و از شيعيان مخلص بود.
او از آغاز خلافت يزيد، مبارزات انقلابي خود را آغاز كرد. سعيد، جزء سومين گروهي بود كه به همراه "هاني بن هاني" دعوتنامه هفت نفر از سران كوفه را خدمت امام حسين علیه السلام رساند. زماني كه مسلم بن عقيل وارد كوفه شد، مشتاقانه با او بيعت كرد.سعيد ارادت خاصي نسبت به اباعبداله علیه السلام داشت.
در شب عاشورا هنگامي كه امام حسين علیه السلام بيعت خود را از يارانش برداشت، در مقابل حضرت ايستاد و عرض كرد: "نه! به خدا قسم اي پسر پيامبر! ما هرگز تو را رها نمي كنيم تا خداوند تعالي بداند كه ما از تو محافظت كرديم و اگر بدانم كه تا 70 مرتبه كشته مي شوم و سپس كشته شده و سوزانده مي شوم و سپس از آن نيز متلاشي شده و در هوا پراكنده مي شوم، از تو جدا نخواهم شد، تا مرگ خود را در نزد تو ببينم. پس چگونه اين كار را نكنم در صورتي كه اين (تنها) يك كشته شدن است و پس از آن نيز به كرامتي مي رسم كه براي آن هرگز پاياني نيست".
او در روز عاشورا سال 61 هجری قمری در حالي كه براي محافظت از امام علیه السلام در مقابل ايشان ايستاده بود، به شهادت رسيد.
وقتي براي دفن پيكر مقدسش به كنار او رفتند، به غير از زخم شمشير و نيزه ، 13 چوبه تير در بدن او يافتند. نام سعيد در زيارت ناحيه مقدسه همراه با جملاتي كه شب عاشورا در برابر امام حسين علیه السلام گفت و ثنا و دعايي كه حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف در اين زيارت براي او دارد، آمده است.
شهيد "موقع بن ثمامه اسدي"
"موقع" فرزند "ثمامه اسدي صيداوي" از قبيله "بني اسد" و كنيه اش "ابا موسي" بود.
او كه از ياران امام حسين علیه السلام به شمار می رفت، شبانه خود را به اردوي امام علیه السلام رسانيد و پس از اينكه حضرت، شروط دشمن را رد كرد، در روز عاشورا و در راه دفاع از امام آنچنان جنگيد كه تيرهايش تمام شد و مجروح بر روي زمين افتاد.
در آن هنگام قومش او را به كوفه برده و مخفي نمودند.
وقتي ابن زياد از حال او مطلع شد، دستور قتل وي را صادر كرد؛ اما جمعي از بني اسد، او را شفاعت كردند تا اين كه ابن زياد از كشتن وي منصرف شد و او را به زنجير كشيد و به "روستاي زاره" تبعيد كرد.
"موقع" كه در جنگ كربلا سخت مجروح شده بود، يك سال بعد، در تبعيدگاهش شهيد شد.
او هر چند در كربلا به لقاء الله نرسيد، ولي در عظمت و ثواب، همتاي شهدای كربلا است.
شهيد "بكير بن حر بن يزيد رياحي"
بكير در سال 61 هجري قمري به همراه پدرش براي جنگ با سپاه امام حسین علیه السلام وارد دشت كربلا شد، اما هنگامي كه از تصميم پدرش مبني بر پيوستن به لشگر امام حسين علیه السلام آگاه شد، به همراه پدر به خيمه گاه سيد الشهدا رفت.
امام علیه السلام نگاهي مهربان به او كرد و از حر پرسيد: اين جوان كيست كه همراه توست؟
حر نزد حضرت رفت و عرض كرد: مولايم! اين فرزند من است.
حضرت براي آنان طلب پاداش خير نمود. بكير با خوشحالي خود را به پاي امام علیه السلام افكند و بر او و جدش رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم درود فرستاد. سپس حر به فرزندش گفت:به دشمن حمله كن! من نيز در كنار تو هستم تا جانم را فداي فرزند پيامبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم نمايم. خدا را شكر كه ما از گروه ستمگران جدا شديم.
بكير به سفارش پدر و اجازه امام علیه السلام وارد ميدان نبرد شد و پس از مبارزه اي سخت و طولاني در روز عاشورای سال 61 هجري قمريُ توسط كفار كوفه به شهادت رسيد.
ازگفتنی های عجیب و معجزه آسا که درعصر ناصرالدین شاه (متوفای 1313 هجری قمری) رخ داده این است که مرحوم آیت الله حاج آقا حسین مجتهد (کوچه حرمی جد پدری حرم پناهیها و جد مادری اشراقیها که قبرش به صورت مرتفع درصحن نو ، مقابل قبر مرحوم آیه الله شیخ فضل الله نوری است)نقل کرد:
هنگام فرش کردن حرم مطهر حضرت معصومه علیها السلام با سنگهای مرمر، درقسمت پایین پای حضرت روزه انه ای به سرداب باز شد. ضروری به نظر رسید که افرادی انتخاب شوند و داخل سرداب بروند و وضع آنجا را بررسی کنند که اگر نیاز به تعمیر داشتُ تعمیر نمایند.
دو نفر بانوی صالحه انتخاب شدند.
چراغی برداشته داخل سرداب شدند، دیدند قبر مطهر حضرت معصومه علیها السلام در آن سرداب نیست بلکه آن سرداب، در پایین قبر مطهر آن حضرت است؛
درآنجا سه پیکر مطهر، تر و تازه را دیدند که گویی همان روز روح از بدنشان جدا شده بود. یک تن بانو و دو تن دیگر کنیز و سیاه چهره بودند.
از بررسی کتب فهمیده می شود که آن بانوی ارجمند میمونه، دختر موسی مبرقع بن امام جواد علیه السلام بوده و آن دو کنیز، ام اسحاق و ام حبیب بوده اند.
آری پس ازگذشت یازده قرن از وفاتشان، بدن مبارکشان، هیچ تغییر نکرده بود و مصداق این سخن پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم شدند که فرمود:
اِنَّ اللهُ حَرَّمَ لُحُو مَنا عَلَی الاَرضِ فَلا یَطعُمُ منِها شَیئا
خداوند گوشت های ما را بر زمین حرام کرده هرگز زمین چیزی از گوشت ما را نمی خورد
پی نوشت ها:
۱. اقامه البرهان دراصول دین، تالیف میرزا موسی فراهانی ، صفحه 479
۲. الفقیه ، جلد یک، صفحه ۱۲۱
۳. بحار ، جلد22 صفحه 550
۴. اقتباس از کتاب کریمه اهلبیت صفحه 183 تا 187
امام علی علیه السلام فرمودند:
العلم وراثه کریمه ، و الاداب حلل مجدده ، و الفکرمرآه صافیه
علم میراث گرانبهائی است، و ادب لباس فاخر و زینتی است، و فکر آئینه ای است صاف
(نهج البلاغه)
"کربلا " کلمه ای که اسم هیچ مکانی در شهرت و قداست به پایش نمی رسد؛ با نامهای زیادی خوانده شده که به بیش از بیست اسم می رسد که در اینجا به مهمترین آنها اشاره می کنم:
1. بعضی معتقدند ریشه کربلا از کلمه " کربله " گرفته شده و "کربله" یعنی به سستی گام برداشتن، یا سست شدن گام ها و اعراب، زمانی که بخواهند از بی حالی و با کسالت راه رفتن کسی حکایت کنند می گویند:
جاد یمشی مکربلا؛ یعنی: فلانی آمد درحالی که به سستی گام برمی داشت.
تو گویی سرزمین کربلا چنان بوده است که هر کسی که به آنجا می رسید احساس خاصی به وی دست می داد و گام هایش سست می شد، چنان که کمیت قلم تا به ساحت مقدس کربلا می رسد می لنگد و خود را می بازد. در کتب مقاتل نیز داستان های زیادی نقل شده که هر یک از پیامبران گذشته که گذرش به کربلا می افتاد بی اختیار اندوهناک و غمگین می شد و به امت خویش خبر می داد که در این سرزمین حادثه ای بس بزرگ و بسیار غمبار رخ خواهد داد.
(موسوعه العتبات المقدسه ، جلد 8 ، قسم کربلا ، صفحه 9)
2. کربلا از کلمه " کربال " گرفته شده و "کربال" یعنی غربال کردن و تمیز و پاک کردن.
گفته می شود : کربلت الحنطه: یعنی گندم را غربال کردم و آن را از خاک و خاشاک پاک گردانیدم .به کربلا نیز به خاطر این کربلا گفته اند که زمینی خالی از ریگ وسنگ و بدون درخت یا گیاهان هرز و مزاحم، مثل این که کسی آن را پاک کرده و برای کشت آماده کرده باشد .
( موسوعه العتبات المقدسه ، جلد 8 ، قسم کربلا ، صفحه 9)
3. کربلا از دو واژه آشوری " کرب " و " ایلا " ترکیب یافته است، یعنی: حرام خدا و خانه خدایگان.
( مدینة الحسین علیه السلام ، صفحه 1)
4. این کلمه در اصل فارسی بوده و از دو کلمه " کار " و " بالا " گرفته شده است یعنی کار آسمانی و ارزشمند ، به عبارتی جایگاه نماز و نیایش.
( مدینة الحسین علیه السلام ، صفحه 1)
5. در اصل " کوربابل " بوده است، یعنی روستاهای شهر بابل.
( نهضة الحسین علیه السلام ، صفحه 66)
6. توسط خود حضرت سید الشهدا علیه السلام و پدر بزرگوارشان حضرت علی علیه السلام و جدش رسول اکرم صل الله علیه و آله و سلم ، کربلا به کرب و بلا ، یعنی درد و بلا و امتحان و ابتلاء تفسیر شده است.
( مدینة الحسین علیه السلام ، صفحه 1)
ادباء و شعرای شیعه نیز همین تفسیر را برگزیده اند، که به عنوان نمونه یکی از شاعران شیعی سید اسماعیل حمیری از کربلا چنین یاد می کند: کربلا یا دار کرب و بلا.
(دیوان السید الحمیری، صفحه 58)
7. نام های دیگری نیز ذکر شده است از جمله:
"نینوا" که از اسم های معروف و قدیمی کربلاست، "موضع البلاء"یا "موضع الابتلاء" ،"محل الوفاء" ، "غاضریه" ،"ماریه" ،"قصر بنی مقاتل" ،"عقر بابل" ،"عمورا"،"صفورا"،"نوائح" یعنی: ناله ها و نوحه ها،"شفاثا" که در عرف مردم "شثاثه" خوانده می شود،"مدینة الحسین"علیه السلام، "مشهد الحسین"علیه السلام،"بقعه مبارکه" و اسامی متعدد دیگر ... .
امام حسین علیه السلام فرمودند:
أَعجَزالنّاسٍ مَن عَجَزَ عَنِ الدُّعاء
عاجزترین مردم کسی است که نتواند دعا کند
(بحارالانوار، جلد 93 صفحه 294)
عراق تا سال دوازدهم هجری قمری در زیر سلطه زمامداران ایران بود، تا اینکه از همان سال تا سال شانزدهم هجری قمری به تدریج، تمام کشور عراق و در ضمن کربلا توسط خیل خروشان سربازان مسلمان گشوده شد و آزاد گشت.
از آن میان جنگ قادسیه که در سال چهاردهم هجری قمری اتفاق افتاد، معروف و مشهور است.
( مدینة الحسین علیه السلام ، ص7)
کربلا در شصت مایلی ( 105 کیلومتری ) جنوب غرب بغداد، در حاشه ی صحرا و در غرب رود فرات و در منطقه ی آب رفتی به نام ارمن السوار شهر مقدس و تاریخی کربلا قرار دارد و مرکز استانی به نام استان کربلا خوانده می شود و شهرهای بزرگی چون نجف اشرف و کوفه و عین التمر را در خویش جای داده است. شهر انبار در شمال غربی، شهر باستانی بابل در شرق، صحرای غربی در سمت غرب و شهر یحیره (پایتخت بنی منذر) در جنوب غربی آن قرار دارد.
استان کربلا از شمال و غرب به استان رمادی، و از شرق به استان حله، و از جنوب به استان دیوانیه متصل می گردد و منطقه ای نیز به نام کربله در جنوب شرقی کربلای کنونی قرار دارد.
مساحت استان کربلا به 6065 کیلومتر مربع می رسد و اکنون در شهر کربلا بیش از 100.000 نفر زندگی می کنند.
اشاره ۱: برخی معتقدند سرزمین اصلی کربلا در استان های قرطه و کمالیه در ناحیه شمال غربی کربلای کنونی بوده است اما فاصله ی چهارده کیلو متری میان این دو، چنین نظرگاهی را متزلزل می کند.
کربلا در سال چهاردهم هجری به دست خالدبن عرفطه و به فرمان سعد بن ابی وقاص فتح شد.
در سال 36 هجری قمری، امام علی علیه السلام در راه صفین از آنجا گذشت و پس از نماز گزاردن در این سرزمین، خاک آن را بویید و به حادثه ی شهادت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و یاران اوفایش در آن دیار اشاره کرد.
در عاشورای سال 61 هجری قمری، زمین کنونی کربلا خالی از سکنه بود و منطقه نینوا، در پنج فرسنگی آن قرار داشت. منطقه ی نواویس ( قبرستان مسیحیان ) همان محلی است که نهر علقمه در آن جریان داشته و برخی نیز نواویس را منطقه ی مجاور و قبر حر بن ریاحی میدانند.
اشاره ۲: همینک نهر علقمه از نزدیکی قبر حضرت عباس علیه السلام می گذرد، سپس راه خود را به سوی نواحی مدینه تغییر میدهد و در شمال غربی الکفل مجددا به فرات می پیوندد.
برگزفته از کتب:
1. (کربلا و حرم های مطهر ، ص 33و 34)
2. (کامل الزیارات، این قولویه ،ص 270 تا 272)
امام رضا علیه السلام فرمودند:
لا يستَکمِلُ عَبدٌ حقيقةَ الايمانِ حَتَّى تَکونَ فيهِ خِصالُ ثَلاثٍ:
اَلتَّفقُّهُ فِى الدّينِ وَحُسنُ التَّقديرِ فِى المَعيشَةِ، وَالصَّبرُ عَلَى الرَّزايا
هیچ بنده اى حقیقت ایمانش را کامل نمى کند مگر این که در او سه خصلت باشد:
دین شناسى، تدبر نیکو در زندگى، و شکیبایى در مصیبتها و بلاها
(بحار الانوار، جلد 78، صفحه 339، حدیث1 )
درباره وبلاگ

http://doavm.persiangig.ir/i/1.html
فهرست اصلی
نویسندگان
مطالب مندرج در دوره جدید وبلاگ
حدیث روز
جغرافیای کربلا
اسامی و نامهای کربلا
حکایات
شهدای کربلا
اخبار دینی - مذهبی
زینب کبری سلام الله علیها
سوره های مبارک قرآن کریم
القاب امام حسین علیه السلام
نرم افزارهای مذهبی
عاقبت قاتلان امام حسین علیه السلام
ماه صفر
دانستنیهای دینی
رذایل اخلاقی
زیارت نامه
گناه
ماه ربیع الاول
نهج البلاغه
روایات
نوشته های پیشین
اردیبهشت 1388
فروردین 1388
اسفند 1387
بهمن 1387
دی 1387
تیر 1387
خرداد 1387
اردیبهشت 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
شهریور 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
حضور سبز دوستان