امام صادق علیه السلام فرمودند:
رسول خدا صل اللّه علیه و آله و سلم همراه یاران در سفرى، در سرزمین بى آب و علفى فرود آمدند و به یارانشان فرمودند: هیزم بیاورید كه از آن آتش روشن كنیم تا غذا بپزیم یاران عرض كردند: اینجا سرزمین خشكى است و هیچگونه هیزم در آن نیست.
رسول خدا صل اللّه علیه و آله و سلم فرمودند: بروید هر كدام هر مقدار مى توانید جمع كنید.
آنها رفتند و هر یك مختصرى هیزم یا چوب خشكیده اى با خود آوردند و همه را در پیش روى پیامبر اکرم صل اللّه علیه و آله و سلم روى هم ریختند. پیامبر فرمودند: این گونه، گناهان، روى هم انباشته مى شوند.
سپس فرمودند:
ایّاكم و المحقّرات من الذّنوب
از گناهان كوچك بپرهیزید كه همه آنها جمع و ثبت مى گردد
اصول كافی، جلد2، صفحه 288
روزی عمرو بن عبید (یكى از علماى اسلام) به حضور امام صادق علیه السلام آمد. سلام كرد و سپس این آیه را خواند:
وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ
و كسانى كه از گناهان بزرگ و زشتكاري ها خود را به دور مىدارند و
چون به خشم درمىآيند درمىگذرند
سوره مبارکه شوری آیه ۳۷
سپس سكوت كرد و دنبال آیه را نخواند.
امام صادق علیه السلام به او فرمودند: چرا سكوت كردى؟! او گفت: دوست دارم ، گناهان بزرگ را از كتاب خداوند بدانم .
آنگاه امام صادق علیه السلام گناهان كبیره اى را كه در قرآن کریم آمده را اینگونه بیان فرمودند:
۱. شرك به خدا:
لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقَالَ الْمَسِيحُ
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُواْ اللّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَن يُشْرِكْ بِاللّهِ
فَقَدْ حَرَّمَ اللّهُ عَلَيهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ
كسانى كه گفتند خدا همان مسيح پسر مريم است قطعا كافر شدهاند و حال آنكه مسيح مىگفت
اى فرزندان اسرائيل پروردگار من و پروردگار خودتان را بپرستيد كه هر كس به خدا شرك آورد
قطعا خدا بهشت را بر او حرام ساخته و جايگاهش آتش است و براى ستمكاران ياورانى نيست
سوره مبارکه مائده آیه ۷۲
۲. ناامیدى از رحمت خدا:
يَا بَنِيَّ اذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلاَ تَيْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ
إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ
اى پسران من برويد و از يوسف و برادرش جستجو كنيد و از رحمت خدا نوميد مباشيد
زيرا جز گروه كافران كسى از رحمت خدا نوميد نمىشود
سوره مبارکه یوسف آیه ۸۷
۳. ایمنى از مكر (عذاب و مهلت) خدا:
أَفَأَمِنُواْ مَكْرَ اللّهِ فَلاَ يَأْمَنُ مَكْرَ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ
آيا از مكر خدا خود را ايمن دانستند [با آنكه] جز مردم زيانكار كسى خود را از مكر خدا ايمن نمىداند
سوره مبارکه أعراف آیه ۹۹
۴. عقوق (و آزار) والدین:
وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا
|
خدا دستور داده كه به مادرم نیكى كنم و مرا زورگوى تیره بخت قرار نداده است |
سوره مبارکه مریم آیه ۳۲
۵. كشتن انسانِ بى گناه:
وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِ
وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا
و هر كس عمدا مؤمنى را بكشد كيفرش دوزخ است كه در آن ماندگار خواهد بود
و خدا بر او خشم مىگيرد و لعنتش مىكند و عذابى بزرگ برايش آماده ساخته است
سوره مبارکه نساء آیه ۹۳
۶. نسبت نارواى زنا به زن پاكدامن:
إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
بىگمان كسانى كه به زنان پاكدامن بىخبر [از همه جا] و با ايمان نسبت زنا مىدهند
در دنيا و آخرت لعنت شدهاند و براى آنها عذابى سخت خواهد بود
سوره مبارکه نور آیه ۲۳
۷. خوردن مال یتیم:
إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا
وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا
در حقيقت كسانى كه اموال يتيمان را به ستم مىخورند جز اين نيست كه آتشى
در شكم خود فرو مىبرند و به زودى در آتشى فروزان درآيند
سوره مبارکه نساء آیه ۱۰
۸. فرار از جبهه جهاد:
وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاَّ مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاء بِغَضَبٍ مِّنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ
و هر كه در آن هنگام به آنان پشت كند مگر آنكه [هدفش] كنارهگيرى براى نبردى [مجدد]
يا پيوستن به جمعى [ديگر از همرزمانش] باشد قطعا به خشم خدا گرفتار خواهد شد
و جايگاهش دوزخ است و چه بد سرانجامى است
سوره مبارکه أنفال آیه ۱۶
۹. ربا خوارى:
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
كسانى كه ربا مىخورند (از گور) برنمىخيزند مگر مانند برخاستن كسى كه شيطان بر اثر تماس آشفته سرش كرده است. اين بدان سبب است كه آنان گفتند:(داد و ستد صرفاً مانند رباست) و حال آنكه خدا
داد و ستد را حلال، و ربا را حرام گردانيده است. پس، هر كس اندرزى از جانب پروردگارش بدو رسيد،
و (از رباخوارى) باز ايستاد، آنچه گذشته، از آنِ اوست، و كارش به خدا واگذار مىشود، و كسانى كه
(به رباخوارى) باز گردند، آنان اهل آتشند و در آن ماندگار خواهند بود
سوره مبارکه بقره آیه ۲۷۵
۱۰. سحر و جادو:
وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ
وَلَكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ
بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ
فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ
وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ
وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ
وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ
سوره مبارکه بقره آیه ۱۰۲
۱۱. زنا:
وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ
إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا
و كسانىاند كه با خدا معبودى ديگر نمىخوانند و كسى را كه خدا [خونش را] حرام كرده است
جز به حق نمىكشند و زنا نمىكنند و هر كس اينها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد
سوره مبارکه فرقان آیه ۶۸
۱۲. سوگند دروغ براى گناه:
إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُوْلَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ
فِي الآخِرَةِ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللّهُ وَلاَ يَنظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
كسانى كه پيمان خدا و سوگندهاى خود را به بهاى ناچيزى مىفروشند آنان را
در آخرت بهرهاى نيست و خدا روز قيامت با آنان سخن نمىگويد و به ايشان نمىنگرد
و پاكشان نمىگرداند و عذابى دردناك خواهند داشت
سوره مبارکه آل عمران آیه ۷۷
۱۳. خیانت در غنایم جنگى:
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى
كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ
و هيچ پيامبرى را نسزد كه خيانت ورزد و هر كس خيانت ورزد روز قيامت با آنچه در آن خيانت كرده
بيايد آنگاه به هر كس [پاداش] آنچه كسب كرده به تمامى داده مىشود و بر آنان ستم نرود
۱۴. نپرداختن زكات واجب:
يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنوبُهُمْ
وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لأَنفُسِكُمْ فَذُوقُواْ مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ
روزى كه آن [گنجينه]ها را در آتش دوزخ بگدازند و پيشانى و پهلو و پشت آنان را با آنها داغ كنند
[و گويند] اين است آنچه براى خود اندوختيد پس [كيفر] آنچه را مىاندوختيد بچشيد
سوره مبارکه توبه آیه ۳۵
۱۵. گواهى به دروغ، كتمان:
وَإِن كُنتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُواْ كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُم بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللّهَ رَبَّهُ وَلاَ تَكْتُمُواْ الشَّهَادَةَ وَمَن يَكْتُمْهَا
فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ
و اگر در سفر بوديد و نويسندهاى نيافتيد وثيقهاى بگيريد و اگر برخى از شما برخى ديگر را امين دانست
پس آن كس كه امين شمرده شده بايد سپرده وى را بازپس دهد و بايد از خداوند كه پروردگار اوست
پروا كند و شهادت را كتمان مكنيد و هر كه آن را كتمان كند قلبش گناهكار است
و خداوند به آنچه انجام مىدهيد داناست
سوره مبارکه بقره آیه ۲۸۳
۱۶. شراب خوارى:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ
مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد شراب و قمار و بت ها و تيرهاى قرعه پليدند [و] از عمل شيطانند
پس از آنها دورى گزينيد باشد كه رستگار شويد
سوره مبارکه مائده آیه ۹۰
17. ترك نماز یا واجبات دیگر بطور عمد:
پیامبر اکرم صل اللّه علیه و آله و سلم فرمود:
هر كس عمدا نماز را ترك كند از پیمان خدا و رسول خدا بیزارى جسته است
بحار الانوار، جلد 47، صفحه ۱۷
۱۸ و ۱۹. پیمان شكنى و قطع رحم
وَالَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللّهُ بِهِ
أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُوْلَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ
و كسانى كه پيمان خدا را پس از بستن آن مىشكنند و آنچه را خدا به پيوستن آن فرمان داده مىگسلند
و در زمين فساد مىكنند بر ايشان لعنت است و بد فرجامى آن سراى ايشان راست
سوره مبارکه رعد آیه ۲۵
امام صادق علیه السلام به اینجا كه رسید، عمروبن عبید در حالى كه از شدت ناراحتى شیون مى كشید از محضر آن حضرت خارج شد و مى گفت: به هلاكت رسید آنكس كه به رأی فتوا داد، و در فضل و علم با شما، ستیزكرد.
مرجع:بحارالانوار، جلد76، صفحه ۸
روایات متعددى از ائمه اطهار علیهم السلام به ما رسیده كه بیانگر تقسیم گناهان به دو قسم كبیره و صغیره است و در كتاب اصول كافى، یك باب تحت عنوان "باب الكبائر" به این موضوع اختصاص یافته كه داراى 24 حدیث است.
در روایت اوّل و دوّم این باب، تصریح شده كه گناهان كبیره گناهانى را گویند كه خداوند، دوزخ و آتش جهنم را بر انجام دهنده آنها مقرر نموده است.
در روایت سوم و هشتم این کتاب، هفت گناه به عنوان گناه كبیره و در روایت 24، نوزده گناه به عنوان گناهان كبیره شمرده شده است.
گرچه هر گناه - چون مخالفت فرمان خداى یکتاست - سنگین و بزرگ است، ولى این موضوع منافات ندارد كه بعضى از گناهان، نسبت به خود و آثارى كه دارد، بزرگتر از برخى دیگر باشد و به گناهان بزرگ و كوچك تقسیم گردد.
در قرآن مجید و كلام معصومین علیهم السلام كلیه اعمالى كه گناه محسوب مىشود، بیان گردیده است. منتهی كبیره بودن گناه، پیرو ملاك هایی است.
در كتاب تحریر الوسیله امام خمینى قدس سره پیرامون معیار گناهان كبیره چنین آمده است:
۱. گناهانى كه در مورد آنها در قرآن کریم یا روایات اسلامى، وعده آتش دوزخ داده شده باشد.
۲. از طرف شرع، به شدت از آن نهى شده است.
۳. دلایلی وجود دارد كه معلوم می شود آن گناه، بزرگتر از بعضى از گناهان دیگر است.
۴. عقل، حكم كند كه فلان گناه، كبیره است.
۵. در ذهن مسلمین پاى بند به دستورات الهى، چنین تثبیت شده كه فلان گناه، از گناهان بزرگ است.
۶. از طرف پیامبر اکرم صلّ اللّه علیه و آله و سلم یا امامان علیهم السلام در خصوص گناهى تصریح شده كه از گناهان كبیره است.
البته گناهان كبیره نیز همه در یك سطح نیستند. بعضى بدون توبه بخشیده نمىشوند، مانند «شرك» و «قتل نفس» و برخى بدون توبه و تحت شرایطی و در اثر انجام كارهای نیك ممكن است مشمول مغفرت گردند.
گناه عملی است كه با اراده و رضایت الهی در تضاد بوده، با ایجاد نوعی "تاریكی" معنوی در نفس انسان، آدمى را از خدای متعال كه نور آسمانها و زمین است، دور مىسازد و به عبارت دیگر موجب بازماندن وى از كمال و قرب به خدا مىگردد.
تعیین این كه چه چیزی گناه است و چه چیزی ثواب از طریق كتاب و سنت مقدور است، زیرا در بسیاری از موارد، گناه بودن عملی قابل تشخیص عقلانی نیست و خدای متعال است كه این موارد را به اقتضای علم و حكمت مطلق خود، از طریق وحی و دین، برای بشر بیان نموده است.
عالمان اسلامی بر طبق قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام گناهان را بر دو گونه تقسیم نموده اند:
۱. گناهان كبیره (بزرگ) ۲. گناهان صغیره (كوچك)
إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلًا كَرِيمًا
اگر از گناهان كبیره اى كه از آن نهى شده اید اجتناب كنید، گناهان كوچك شما را مى پوشانیم
و شما را در جایگاه خوبى وارد مى سازیم
سوره مبارکه نساء آیه ۳۱
وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا
مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا
مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا
و كتاب (نامه اعمال ) در آنجا گذارده شود، گنهكاران را مى بینى كه از آنچه در آن است،
ترسان و هراسناك اند، و مى گویند: اى واى بر ما، این چه كتابى است كه هیچ عمل
كوچك و بزرگى نیست مگر اینكه آن را شماره كرده است؟
سوره سوره مبارکه كهف آیه ۴۹
وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ
و كسانى كه از گناهان بزرگ و زشتكاري ها خود را به دور مىدارند
سوره مبارکه شوری آیه ۳۷
درباره وبلاگ

http://doavm.persiangig.ir/i/1.html
فهرست اصلی
نویسندگان
مطالب مندرج در دوره جدید وبلاگ
حدیث روز
جغرافیای کربلا
اسامی و نامهای کربلا
حکایات
شهدای کربلا
اخبار دینی - مذهبی
زینب کبری سلام الله علیها
سوره های مبارک قرآن کریم
القاب امام حسین علیه السلام
نرم افزارهای مذهبی
عاقبت قاتلان امام حسین علیه السلام
ماه صفر
دانستنیهای دینی
رذایل اخلاقی
زیارت نامه
گناه
ماه ربیع الاول
نهج البلاغه
روایات
نوشته های پیشین
اردیبهشت 1388
فروردین 1388
اسفند 1387
بهمن 1387
دی 1387
تیر 1387
خرداد 1387
اردیبهشت 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
شهریور 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
حضور سبز دوستان